Demo isteyin
Menü
  1. ProjePilot
  2. Rehber
  3. Proje maliyeti neden şişer? Erken görmenin y…
Rehber · 6 dk okuma

Proje maliyeti neden şişer? Erken görmenin yolları

Proje maliyeti çoğu zaman tek büyük bir hatayla değil, geç görülen küçük kalemlerle şişer: tahminden uzun süren işçilik, kayda girmeyen ek iş, geç gelen masraf fişi ve hakedişe yansımayan fazla metraj. Çare, bu kalemleri proje bittikten sonra değil, iş sürerken ve ilerlemeyle birlikte izlemektir.

Maliyet şişmesinin sık görülen beş nedeni

Her firmanın kendi hikâyesi vardır ama nedenler şaşırtıcı biçimde birbirine benzer.

  1. İşçilik saatinin geç görünmesi. Saat sahada tutulur, ay sonunda toplanır. İş tahminin iki katı saat götürse bile bunu proje biterken fark edersiniz.
  2. Onaysız ek iş. Müşteri sahada "şunu da yapıverin" der, ekip yapar, kimse yazmaz. İş yapılmış ama ne maliyete ne hakedişe girmiştir.
  3. Dağınık masraf. Yol, nakliye, küçük malzeme fişleri bir zarfta ya da çalışanın telefonundadır; projeye ay sonu, bazen hiç yazılmaz.
  4. Teklifteki varsayımın tutmaması. Teklif, "bu iş şu kadar sürer" tahminiyle verilir. Gerçek süre kayda geçmediği için bir sonraki teklif yine tahminle verilir.
  5. Taşeron ve malzeme kaymaları. Taşeron hakedişi ayrı bir dosyada, malzeme satın almada, proje maliyeti üçüncü bir yerde durur.

Ortak sorun: bilgi geç ve parça parça geliyor

Bu beş nedenin ortak noktası, bilginin geç ve dağınık gelmesidir. Her kalem doğru kişide, ama kimse hepsini aynı anda aynı projede göremiyor. Bu yüzden "bu proje kârlı mı?" sorusuna cevap, genellikle proje bittikten ve faturalar kapandıktan sonra gelir.

Tahminin tutmadığını anlamak için proje sonu beklemek gerekmez. İş %70 tamamken bütçenin %78'i harcanmışsa bu, işin son bölümünde sorun çıkacağının erken işaretidir. Bu karşılaştırmayı yapabilmek için iki şeyi yan yana görmek gerekir: ilerleme ve harcanan bütçe.

Erken uyarı düzeni nasıl kurulur?

Büyük bir sistem gerekmez; üç alışkanlık çoğu şişmeyi erken yakalar.

  • Bütçeyi kalem kalem girin. İşçilik, malzeme, taşeron, masraf. Tek satırlık "toplam bütçe" size sapmanın nerede olduğunu söylemez.
  • Saati ve masrafı o gün girin. Günlük saha raporundaki ekip ve saat alanı doğrudan işçilik maliyetine yazılırsa ayrıca giriş gerekmez. Masraf fişi telefondan fotoğrafla girilir.
  • Ek işi onaya bağlayın. Müşteri onayı yazılı olmayan ek iş yapılmasın ya da en azından kayda girsin. Onaylanan ek iş hakedişe eklenir.

Haftada bir, on dakikalık bir bakış yeter: her projede ilerleme ile harcama yan yana. Biri öbüründen belirgin önde gidiyorsa o projeye bakılır.

Örnek: ilerleme ile harcama yan yana

Aşağıdaki tablo hayali bir projedir; rakamlar oran olarak verilmiştir.

KalemBütçeGerçekleşenKullanım
İşçilik3831%82
Malzeme4033%83
Taşeron1512%80
Masraf72%29
Toplam10078İş %70 tamam

İş %70 tamamken bütçenin %78'i gitmiş. Masraf kalemi düşük görünüyor ama fişlerin çoğu henüz girilmemiş olabilir; işçilik ve malzeme ise ilerlemenin önünde. Bu gidişle bütçe aşılır. Bunu ay sonunda değil bugün görmek, ekip planını ya da malzeme siparişini değiştirmeye zaman bırakır.

Hakedişle maliyeti birbirinden ayırmayın

Taahhüt işinde iki hesap vardır: ne kadar harcadınız ve ne kadar hak ettiniz. Metraj ve onaylı ek işler hakedişi, saat ve masraf maliyeti belirler. İkisi ayrı dosyalarda tutulursa kâr, aradaki farktan hesaplanamaz. Hakedişin nasıl hazırlandığını hakediş nasıl hazırlanır? yazısında adım adım anlattım.

ProjePilot burada nasıl yardım eder?

ProjePilot'ta bütçe kalem kalem girilir; sahadan gelen saat işçilik maliyetine, telefondan girilen masraf ve fişler masrafa, taşeron hakedişleri taşeron maliyetine yazılır. İş ilerlemesi ile harcanan bütçe aynı ekranda görünür. Asistana "projede kâr ne durumda?" diye sorabilirsiniz; cevabı işçilik, malzeme ve bütçe satırlarına bakarak verir ve hangi kayda dayandığını gösterir. Ayrıntı için maliyet takibi sayfasına bakın.

Programın size söylemeyeceği şey, aşımın nedenidir; onu proje yöneticisi bulur. Program yalnızca aşımı iş sürerken gösterir.

Sık sorulan sorular

Proje maliyeti neden bütçeyi aşar?

En sık nedenler: işçilik saatinin geç görünmesi, onaysız ek iş, projeye yazılmayan masraflar, tahminle verilmiş teklif ve taşeron ile malzeme maliyetinin ayrı yerlerde tutulması. Ortak sorun, bilginin proje bitiminden sonra bir araya gelmesidir.

Proje maliyeti iş sürerken nasıl takip edilir?

Bütçeyi kalem kalem girip işçilik saatini ve masrafı her gün projeye yazarak, ilerlemeyle harcanan bütçeyi yan yana izleyerek. Haftalık kısa bir bakış çoğu aşımı erken gösterir.

Ek iş maliyete nasıl yansıtılır?

Ek iş önce yazılı olarak onaya bağlanır, onaylanınca hem maliyet kaydına hem hakedişe girer. Onaysız ek iş hem kâr hem alacak kaybı yaratır.

Proje kârlılığı ne zaman görülür?

Maliyet ve ilerleme aynı projede günlük kayıtlarla tutuluyorsa iş sürerken. Dağınık tutuluyorsa çoğu zaman proje bittikten ve faturalar kapandıktan sonra.

Maliyet takibi için Excel yeter mi?

Küçük ve az sayıda projede yeter. Sahadan gelen saat, malzeme ve masraf elle aktarılıyorsa gecikme ve hata kaçınılmazdır; proje sayısı arttıkça ayrı bir sisteme geçmek gerekir.

Projelerinizde maliyetin iş sürerken nasıl görüneceğini kendi verinizle konuşmak isterseniz kısa bir demo görüşmesi yeter.

Demo isteyin